Cezarea Nadmorska to jedno z najważniejszych miejsc archeologicznych w Izraelu. Turyści przyjeżdżają tu, aby zobaczyć rzymski teatr, hipodrom czy imponujące pozostałości portu zbudowanego przez Heroda Wielkiego. Dla chrześcijan miasto ma jednak jeszcze większe znaczenie – to właśnie tutaj św. Paweł spędził około dwóch lat w rzymskim areszcie. Choć był więźniem, nie przerwał swojej misji, a wydarzenia z Cezarei wpłynęły na dalszy rozwój chrześcijaństwa.
Dlaczego Paweł trafił do Cezarei?
Około 57 roku n.e., po powrocie do Jerozolimy z trzeciej podróży misyjnej, Paweł został oskarżony o zbezczeszczenie Świątyni Jerozolimskiej. Doszło do zamieszek, a rzymscy żołnierze aresztowali apostoła, aby uchronić go przed tłumem.
Kiedy odkryto spisek mający na celu jego zabójstwo, rzymski dowódca nakazał przewiezienie Pawła pod osłoną nocy do Cezarei Nadmorskiej – stolicy rzymskiej prowincji Judei i siedziby namiestników.
W pałacu Heroda
Według Dziejów Apostolskich Paweł był przetrzymywany w **pretorium Heroda**, czyli pałacu zbudowanym przez Heroda Wielkiego. To właśnie tutaj rezydowali rzymscy namiestnicy sprawujący władzę nad Judeą.
Choć pozostawał pod strażą, nie był odizolowany od świata. Mógł przyjmować odwiedzających, spotykać się ze współpracownikami i nadal głosić Ewangelię. Przez dwa lata wielokrotnie składał świadectwo swojej wiary przed najważniejszymi przedstawicielami rzymskiej administracji.
Przed namiestnikami i królem
Sprawę Pawła najpierw prowadził namiestnik Antoniusz Feliks, a później jego następca Porcjusz Festus. Jednym z najważniejszych momentów pobytu w Cezarei było również przesłuchanie przed królem Agryppą II i jego siostrą Bereniką.
Paweł opowiedział wówczas o swoim nawróceniu pod Damaszkiem i misji głoszenia Ewangelii. Po wysłuchaniu jego przemówienia Agryppa stwierdził, że apostoł mógłby zostać uwolniony, gdyby wcześniej nie odwołał się do cesarza.
Droga do Rzymu
Jako obywatel rzymski Paweł skorzystał z prawa do odwołania się do cesarza. W efekcie został wysłany do Rzymu, gdzie miał stanąć przed sądem. Opisana w Dziejach Apostolskich podróż, obejmująca między innymi katastrofę statku u wybrzeży Malty, stała się jednym z najbardziej znanych fragmentów Nowego Testamentu.
Cezarea dziś
Dzisiejszy Park Narodowy Cezarea należy do najchętniej odwiedzanych atrakcji Izraela. Zwiedzający mogą podziwiać ruiny pałacu Heroda, rzymski teatr, hipodrom oraz pozostałości jednego z największych portów starożytnego świata.
Dla pielgrzymów miejsce to ma wyjątkowe znaczenie. To właśnie tutaj św. Paweł spędził dwa lata oczekując na proces, a jednocześnie głosząc swoją wiarę. Pobyt w Cezarei, choć był czasem uwięzienia, stał się początkiem drogi, która zaprowadziła go do Rzymu i odegrała ważną rolę w rozprzestrzenianiu się chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim.