Sukkot – Święto Szałasów

Sukkot, czyli święto szałasów, inaczej zwane też Kuczki – to żydowskie święto, które w tym roku zaczyna się w dzisiaj wieczorem (2 października) i kończy się Świętem Tory w sobotę wieczorem – 10 października.

 

Regułą jest, że to Święto rozpoczyna się pięć dni po uroczystościach Jom Kipur, i dwa tygodnie po rozpoczęciu roku w kalendarzu żydowskim, czyli po święcie Rosh HaShana.

 

Jest to bardzo radosne święto obchodzone, zgodnie z biblijną tradycją, na pamiątkę wyjścia Żydów z Egiptu i ich 40-letnej wędrówki przez pustynię. To także symbolika plonów i żniw. Święto ma pozwolić zapomnieć o trudach codzienności, oderwać się od cywilizacji, od tych wszystkich zgormadzonych dóbr materialnych, czyli powrócić do pierwotnych warunków życia. To sposób na duchowe zbliżenie się do Boga.

 

 

Pełne przepychu szałasy

 

Podczas wędrówki przez pustynię Izraelici mieszkali w szałasach, stąd też nazwa Sukkot od słowa sukka, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza namiot, czy właśnie szałas. Dla turystów przebywanie w tym czasie w Izraelu, może być niezwykłym przeżyciem, bowiem świętu towarzyszą obrzędy oraz ceremoniały gdzie indziej niespotykane.

 

Jednym z nich jest pobyt ortodoksyjnych Żydów poza domem. Wówczas ich schronieniem są właśnie sukki wystawione pod gołym niebem. W Jerozolimie zwykle tworzone są nadbudówki na balkonach. Sukki budowane są także przed domami, restauracjami czy blokami.

 

Tradycja nakazuje, aby taki szałas świąteczny miał co najmniej trzy stabilne ściany. Dach może być zrobiony tylko i wyłącznie z roślin, po to, aby był dziurawy i umożliwiał wieczorem podziwianie gwiazd na niebie, a w trakcie dnia przepuszczał promienie słoneczne. Za to wnętrze to istne szaleństwo – bogato zdobione malowidłami, przyozdobione gałęziami, owocami, kolorowymi ozdobami, a nawet całymi kobiercami ściany. 

 

Tak naprawdę szałas głownie służy do spożywania posiłków, ale są tacy, którzy w nich też mieszkają, tak jak ortodoksyjni Żydzi. Jeśli jednak pogoda jest niesprzyjająca (co w Izraelu w październiku rzadko się zdarza) i uniemożliwia przebywanie w szałasie, to zgodnie z tradycją, Żydzi zwalniani są z tego obowiązku.

 

Będąc w tym czasie w Izraelu spokojnie możemy rozgościć się w takim szałasie, bo to święto gościnności. Do namiotu zapraszane są nie tylko osoby bliskie, przyjaciele, ale też bezdomne czy samotne.

 

Podczas posiłku na pewno nie dostaniemy potraw gorzkich i słonych. Do wyboru będziemy mieć np. kapustę z rodzynkami, pierogi, orzechy, suszone owoce i wszelkie kompoty.

 

Warto pamiętać też o pewnych normach i podkreślić, że Żydzi ortodoksyjni potrafią mieszkać w sukkach podczas całych świąt, a ci mniej religijni korzystają z nich tylko w czasie modlitw i posiłków rozpoczynających i kończących święto.

 

 

Czytanie psalmów, kołysanie gałązkami, czyli o obrzędach

 

Świętu towarzyszy czytanie psalmów i kołysanie bukietem, tzw. lulawem stworzonym z liścia palmy daktylowej, trzech gałązek mirtu i dwóch gałązek wierzby – trzymanego w prawej ręce. W lewej natomiast trzymane są owoce etrogu (to owoc przypominający cytrynę, ale nie jest jadalny). Tak stworzonym bukietem kołysze się na cztery strony świata oraz w górę i w dół. W ten symboliczny sposób oddaje się cześć dla Stwórcy tych darów.

 

Później wszyscy udają się, aby podczas procesji modlić się o urodzajne plony. Siódmego dnia procesja trwa najdłużej i określana jest mianem Hoszanna Raba. Wszyscy uczestnicy obchodzą uroczyście synagogę siedem razy.Inną ceremonią jest czerpanie wody w dzień Szmini Aceret (8 dzień), który zamyka święto. Ten ceremoniał zawiesza też spanie w szałasach.

 

Simchat Tora, czy Radość Tory zamyka ósmy dzień. Podczas tego dnia, któremu towarzyszy radosna procesja, zwoje Tory obnoszone są siedem razy wokół świątyni. I podczas tej uroczystości Żydzi modląc się uderzają gałązkami, tak aby pozbyć się liści. Ma to związek z prośbą o deszcz. W tym czasie w Izraelu powinno już padać. Podczas tych obchodów Tory mogą dotykać również dzieci, bo jest ozdobiona tzw. „sukiennką”. Na co dzień przywilej ten dotyczy tylko rabinów.

 

 

 

Jak przetrwać w Izraelu w Sukkot?

 

Podczas tego święta biura otwarte są tylko w godzinach porannych, albo zupełnie zamknięte. W dzień rozpoczęcia święta wszystko funkcjonuje do około godziny 14:00. Przez cały tydzień, zwany „świętym” również pracuje się do połowy dnia, ale 2 dni są zupełnie wolne od pracy – pierwszy i ósmy dzień Sukkot. Podczas tych 2 dni nie pracuje komunikacja miejska.

 

Dla turystów dobrym rozwiązaniem może być aplikacja MOOVIT, która jest w języku polskim. Aplikacja nie tylko wskaże najlepsze rozwiązania komunikacyjne, ale też uprzedzi nas o przerwach w kursowaniu autobusów, czy też o świętach.

 

Jeśli jednak nie uda Wam się znaleźć żadnego autobusu, bez paniki. Są jeszcze prywatne środki transportu. Do zamówienia taxi najlepsza jest aplikacja YANGO, bo Uber w Izraelu nie funkcjonuje.

 

Możecie też złapać żółte mini busiki zabierające do 10 osób, które bardzo łatwo zauważyć na ulicach. Restauracje w święta są pozamykane, ale można posilić się w dzielnicach lub miastach arabskich, np. na Starym Mieście w Jerozolimie. Prawie w całym kraju są też sklepy całodobowe.

 

Mimo komunikacyjnych i logistycznych przeszkód, to obserwowanie społeczeństwa izraelskiego podczas tego i innych świąt może być nie lada ciekawym, kulturowym przeżyciem.

 

Julita Borowska – Bugdal, 02.10.2020

Previous ArticleNext Article