W północnej części Jerozolimy znajduje się jedno z mniej znanych, ale wyjątkowo interesujących stanowisk archeologicznych Izraela — Grobowce Sanhedrynu, nazywane także Grobowcami Sędziów. To rozległy kompleks podziemnych grobowców wykutych w skale, pochodzący z okresu Drugiej Świątyni.
Kompleks powstał w I wieku n.e. i obejmuje 63 nisze grobowe rozmieszczone w kilku komorach. Choć nazwa sugeruje związek z Wielkim Sanhedrynem — najwyższym żydowskim trybunałem religijnym starożytności — archeolodzy podkreślają, że nie ma dowodów potwierdzających, iż chowano tu jego członków. Najprawdopodobniej nazwa pojawiła się dlatego, że liczba nisz była zbliżona do liczby sędziów zasiadających w Sanhedrynie.
Grobowce są częścią większej nekropolii otaczającej dawną Jerozolimę. Zarówno w starożytności, jak i współcześnie, miejsca pochówku lokowano poza główną zabudową miasta, między innymi ze względu na przepisy dotyczące rytualnej czystości. W okolicach Starego Miasta archeolodzy odkryli setki podobnych jaskiń i komór grobowych z okresu Drugiej Świątyni.
Najbardziej charakterystycznym elementem kompleksu jest monumentalna fasada wykuta w skale. Nad wejściem zachował się ozdobny fronton dekorowany motywami roślinnymi — liśćmi akantu, granatami i figami. To przykład judeo-hellenistycznej sztuki sepulkralnej, popularnej w Jerozolimie około dwa tysiące lat temu.
Wnętrze kompleksu tworzą komory rozmieszczone na dwóch poziomach. W ścianach wykuto loculi, czyli podłużne nisze przeznaczone do pochówku. Największa komora znajduje się tuż przy wejściu i zawiera trzynaście łukowych nisz ułożonych w dwóch rzędach.
Od średniowiecza Grobowce Sanhedrynu były miejscem modlitwy i żydowskich pielgrzymek. Przez wieki mieszkańcy Jerozolimy uznawali to miejsce za święte i zatrzymywali się tam na modlitwę.
Choć dziś większość turystów odwiedzających Jerozolimę skupia się głównie na Starym Mieście, Grobowce Sanhedrynu pozostają jednym z ciekawszych przykładów żydowskiej architektury pogrzebowej z czasów Drugiej Świątyni i przypominają o bogatej historii miasta poza jego najbardziej znanymi zabytkami.
Karolina Maoz, 16.05.2026r.
Źródło: www.madainproject.com